راهنمای کامل که چگونه، یک ارائه موفق داشته باشیم؟

یکی از مسائل قابل‌توجه در کسب نمره خوب در پایان‌نامه، داشتن یک پاورپوینت زیبا و اصولی است. البته ساخت پاورپوینت تا حد زیادی به سلیقه شخصی بستگی دارد. هرچند تهیه پاورپوینت برای دفاع از پایان‌نامه در مجموع یک کار هنری و سلیقه‌ای محسوب می‌شود، اما تشریفات و ضوابط مشخصی برای آن وجود دارد. در نخستین گام باید توجه داشت که برخی دانشجویان به‌اشتباه فکر می‌کنند می‌توانند در پاورپوینت توضیحات مفصل بنویسند تا مخاطبان از روی آن بخوانند! در حالی‌که چنین رویکردی اشتباه است و باید اصول طراحی و ارائه را به‌درستی شناخت. در ادامه راهنمای کامل که چگونه، یک ارائه موفق داشته باشیم؟ را با هم بررسی می‌کنیم.

باید دقت کنید که تعداد خطوط هر اسلاید پاورپوینت بین 3 تا حداکثر 9 خط باشد و هر خط نیز به همین منوال حداکثر تا 7 کلمه باشد (قانون 7×7). در هر اسلاید باید بر نقاط کلیدی و برجسته به‌صورت موجز، مفید و رسا اشاره کنید.
معمولاً هر دانشجو بین 25 تا 30 دقیقه فرصت دارد که کار خود را گزارش نماید و بین 5 تا 15 دقیقه به سؤالات حاضرین پاسخ دهد. لذا تعداد اسلایدها را می‌توان بر اساس این وقت تنظیم کرد.
معمولاً تعداد اسلایدهای مربوط به سخنرانی در این جلسات بین 25 تا 40 اسلاید می‌باشد.
لازم است که تمامی اسلایدها دارای شماره باشند تا اگر سؤالی برای حاضرین پیش آمد بتوانند شما را به شماره اسلاید ارجاع دهند.

راهنمای کامل که چگونه، یک ارائه موفق داشته باشیم؟

عناوین رایج در اسلایدها عبارتند از:

1. شناسنامه گزارش:
   شامل عنوان، نام اساتید راهنما، مشاور، دانشجو و تاریخ دفاع است. برای ارائه آن در یک اسلاید می‌توان از صفحه شناسنامه پایان‌نامه استفاده کرد.

2. مقدمه:
   شامل توضیحات مقدماتی برای ورود به بحث است. برای ارائه آن در یک اسلاید می‌توان از مقدمه فصل یک استفاده کرد.

3. بیان مسئله:
   شامل چرایی انتخاب موضوع و بیان مسئله اصلی برای تحقیق است. برای ارائه آن در یک اسلاید می‌توان از بیان مسئله در فصل یک استفاده کرد.

4. ضرورت و اهمیت تحقیق:
   در یک اسلاید و به کمک این بخش در فصل یک تهیه می‌شود.

5. اهداف کلی و ویژه:
   از اهداف تحقیق در فصل یک، در یک تا دو اسلاید تهیه می‌شود.

6. فرضیه یا سؤالات:
   از فرضیه‌ها یا سؤالات فصل یک در یک اسلاید تهیه می‌شود.

7. ادبیات پیشینه:
   از فصل دوم، در دو بخش داخلی و خارجی، در دو اسلاید تهیه می‌شود.

8. روش‌شناسی تحقیق:
   شامل روش تحقیق، جامعه و نمونه، معرفی روش نمونه‌گیری از فصل سوم و در دو اسلاید تهیه می‌شود.

9. روش آماری:
   معرفی روش آماری از فصل سوم در یک اسلاید می‌باشد.

10. یافته‌های تحقیق:
    ارائه یافته‌ها با جداول یا نمودار و توضیحات مناسب از فصل چهارم که تا 10 اسلاید قابل تهیه می‌باشد.

11. بحث و نتیجه‌گیری:
    از فصل پنجم و تا 6 اسلاید قابل ارائه می‌باشد.

12. پیشنهادهای برخاسته از تحقیق:
    از فصل پنجم، در 2 اسلاید قابل ارائه می‌باشد.

13. پیشنهادهایی به سایر محققین:
    از فصل پنجم، در 2 اسلاید قابل ارائه می‌باشد.

14. سپاس:
    در یک اسلاید از توجه حاضرین تشکر می‌شود.

اقدامات لازم برای جلسه دفاع:

1. تکثیر چکیده پایان‌نامه بین حضار

2. تکثیر اسلایدهای پاورپوینت

3. کنترل ابزار و تجهیزات پیش از انجام سخنرانی دفاع

4. شمرده سخن گفتن و هماهنگی بین گفتار و اسلایدهای نمایش داده‌شده

5. پاسخ به سؤالات

6. پذیرایی به شکل و زمان مناسب

برای ساخت یک پاورپوینت مناسب

چکیده:
بدون شک یکی از ضعف‌های پایه‌ای که من در طول دوران تحصیلم در رشته‌های مالی مشاهده کرده‌ام، ضعف دانشجویان و دردناک‌تر از آن، اساتید دانشگاهی و حتی مسئولین در ساخت و طراحی یک پاورپوینت استاندارد و مناسب است.
چیزی که ما نه‌تنها در کنفرانس‌های کلاسی بلکه حتی در جلسات دفاع پایان‌نامه دانشجویان و همچنین همایش‌های معتبر مشاهده می‌کنیم، پاورپوینت‌های ضعیفی است که متأسفانه ارزش کار فرد را تا حد بسیار زیادی پایین جلوه می‌دهند.
ارائه ضعیف یک موضوع باعث می‌شود تا فرد شنونده‌ها را از دست بدهد و قضاوت‌های بعضاً نادرستی در مورد کار وی صورت گیرد.
دانستن و رعایت کردن چند نکته ساده در ساختن پاورپوینت‌ها می‌تواند تأثیر بسیار زیادی در تأثیرگذار بودن یک سخنرانی داشته باشد. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که قصد داشته باشید در یک شرکت تجاری، ایده‌های خود را به‌صورت پاورپوینت ارائه داده و مدیر شرکت را مجاب به پذیرفتن آن کنید.

1. ساختن اسلایدها
   . اسلاید پاورپوینت‌های دیگر را کپی/پیست نکنید.
   . طرح اسلاید باید ساده و ابتدایی باشد و ذهن بیننده را منحرف نکند.
   . فونتی خوانا و راحت را انتخاب کنید.
   . اندازه فونت‌های تیتر و متن را با دقت زیاد انتخاب کنید.
   . اسلاید را کم و مناسب تزئین کنید.
   . کادر خاصی را در نظر داشته باشید و در هیچ‌یک از اسلایدها اجازه ندهید که جملات یا عکس‌های شما از آن کادر خارج شوند.

2. ثبات در اسلایدها
   . سعی کنید از یک نوع فونت و سایز برای تمامی اسلایدها استفاده کنید.
   . رنگ‌ها را در نظر داشته باشید و از یک الگوی خاص برای تمام اسلایدها استفاده کنید. صفحه را به‌وسیله لوگو و هدرها زیاد شلوغ نکنید.

3. از کنتراست استفاده کنید.
   . متن سیاه بر روی زمینه سفید همیشه بهترین اما خسته‌کننده‌ترین است.
   . اگر می‌خواهید از رنگ‌ها استفاده کنید، رنگ‌هایی را انتخاب کنید که چشم را اذیت نکنند و همیشه کنتراست مناسب در ذهن ایجاد کنند تا خوانندگان مجبور نباشند حدس بزنند روی اسلاید چه چیزی نوشته شده است.
   . فاصله حضار تا پرده را در نظر داشته باشید و فونت، اندازه، رنگ متن و زمینه را آن‌گونه انتخاب کنید که تمامی افراد به‌راحتی قادر به دیدن متن اسلایدهای شما باشند.

4. قاعده (Keep It Straight and Simple)
   . آن را ساده بگیرید.
   . فقط کلمات کلیدی را در اسلایدها قرار دهید.
   . از جمله استفاده نکنید.
   . هرگز متن اسلاید خود هنگام سخنرانی را نخوانید.
   به یاد داشته باشید که اسلایدهای شما فقط برای پشتیبانیتان هستند، نه برای جایگزین کردن صحبت‌های شما. داخل اسلایدها فقط کلمات کلیدی را قرار دهید و جملاتی و اطلاعاتی که ارائه می‌دهید باید از طرف خود شما باشند.
   اگر شما بخواهید متن را داخل اسلاید قرار داده و آن را دوباره آهسته و گاهی نامناسب بخوانید، یقیناً شنونده خسته شده و به سخنان شما گوش نخواهد داد.
   این اشتباهی است که بسیاری از دوستان مرتکب می‌شوند.

5. به پیام اصلی صفحه دقت کنید
   همیشه پیام اصلی مطلب را مدنظر داشته باشید. این همان چیزی است که شما می‌خواهید انتقال دهید. این اسلاید خلاصه‌ای از اطلاعات یا داستان شما است.
   سعی کنید آن را برجسته کنید تا مورد توجه و دقت قرار گیرد.

6. تصاویر
   تصاویر عناصر کلیدی در هر سخنرانی هستند. همیشه به یاد داشته باشید که حضار هم گوش دارند و هم چشم، آن‌ها دوست دارند آن چیزی را که شما در مورد آن صحبت می‌کنید مشاهده کنند و یک تصویر مناسب به آن‌ها کمک زیادی در درک بهتر پیام شما می‌کند.

7. اضافه کردن عکس
   . در اسلاید خود از عکس بیش از متن استفاده کنید، اما از آن‌ها برای تزئین استفاده نکنید. عکس می‌تواند پیام شما را تقویت یا حتی کامل کند.
   . از عکس برای توضیح و تجسم مطلب استفاده کنید.
   . یک عکس می‌تواند مفهومی را بیان کند که با هزاران کلمه نیز نمی‌توان آن را گفت.
   . گاه می‌توانید بعد از چند اسلاید از یک عکس زیبا (ترجیحاً عکاس خود شما باشید) با کیفیت بالا استفاده کنید و در مورد آن خیلی کوتاه توضیح دهید. (در یک سخنرانی یک‌بار کافی است)

این کار به چند دلیل می‌تواند مؤثر باشد:

اول: به شنوندگان امکان استراحت مغزی می‌دهد.
دوم: چشم آنان که در اثر اسلایدهای نسبتاً یکنواخت خسته شده است با این کار استراحت خواهد کرد.
سوم: احساس صمیمیتی در جمع ایجاد خواهد شد.
چهارم: افرادی که به هر دلیلی تمرکز حواس خود را از دست داده باشند، به فضای سخنرانی باز خواهند گشت و تمرکز لازم را پیدا خواهند کرد.
بدیهی است که باید محیط سخنرانی و مخاطبین نیز مدنظر قرار گیرند.

8. به‌کار بردن افکت‌های مناسب
   سخنان خود را با افکت‌های اسلاید هماهنگ کنید. جلو یا عقب افتادن شما از اسلایدها باعث از بین رفتن تمرکز مخاطبین می‌شود.
   . از افکت‌های تصویری در حد تعادل استفاده کنید.
   . از افکت‌هایی استفاده نکنید که موجب مکث در صحبت شما شود.
   . افکت‌ها را متناسب با موضوع و افرادی که می‌خواهید برای آنان سخنرانی کنید انتخاب کنید.
   . در نوع افکت به‌کاررفته ثبات رویه داشته باشید؛ به این معنی که سعی نکنید برای زیباتر شدن اسلایدها برای هرکدام از آن‌ها افکت جداگانه استفاده کنید. این امر ذهن مخاطب را به‌هم می‌ریزد.

موارد بسیار زیاد دیگری از جمله استفاده از مدیا و … در ساختن یک پاورپوینت مناسب دخیل هستند که می‌توان آن‌ها را نیز لحاظ کرد. شما نیز می‌توانید به برخی دیگر از این موارد اشاره کنید تا بنده و سایرین نیز از آن بهره‌مند شویم.